Genel

Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Nedir?

PSİKOTERAPİ VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIĞIN TANIMLARI


How to Become a Counsellor in India: Colleges, Scope & More - Mindler

Yıllar boyu, bir çok öğrenci, insanlarla çalışmak ve psikolojik danışmanlık yapmayı öğrenmek istedikleri için sordular:

“Psikoloji doktorası mı, psikolojik danışmanlık yüksek lisansı mı, sosyal hizmet yüksek lisansı mı yapmalıyım?”

Bu soru genelde uzun bir cevap gerektirir, çünkü sadece farklı akademik dereceler arasındaki farkı açıklamak yetmez, psikoloji, psikiyatri, okul psikolojik danışmanlığı, okul psikolojisi ve psikiyatri hemşireliğinin uygulamadaki yetkinliğini de tartışmak gerekir. Genelde bu tartışma psikolojik danışma ile psikoterapi arasındaki farkları içeren kafa karıştırıcı konuya doğru yol alır. Eğer bu tartışmalar sırasında zaman yeterse, hayatın anlamı ile ilgili düşüncelerimizi de paylaşırız. Ruh sağlığı disiplinleri arasındaki farkları düzenlemek zor olabilir.

“Başarılı bir terapist olmak bakımından, psikiyatrist, sosyal çalışmacı ve psikolog arasındaki farklar nelerdir?”

sorusuna cevap olarak Jay Haley şöyle yazmıştır:

“İdeoloji, maaş, statü ve güç bakımından bazı farklar dışındaki farklar önemsizdir.”

(Haley, 1977, p. 165)

Bu yanıt farklı profesyonel yolların sizi başarılı bir terapist olmaya götürebileceği gerçeğini gözler önüne serer. Bu bölümde, üç kafa karıştırıcı ve bazen çatışma yaratan soruya yanıt arayacağız: Psikoterapi nedir? Psikolojik danışma nedir? Ve aralarındaki farklar nelerdir?


KMTS ACADEMY: Counselling & Guidance

Psikoterapi nedir?

Anna O., erken dönem psikanalizde Breuer’ın hastası, almış olduğu tedaviye “Konuşarak İyileştirme” demiştir. Bu psikoterapinin zarif, yine de muğlak bir tasviridir. Teknik olarak, çok az şey söyler, ancak sezgisel olarak, psikoterapiyi gayet iyi açıklar. Anna herkesin zaten kabul ettiği bir şeyi ilan eder: Acıyı konuşmak, ifade etmek, kelimelere dökmek veya bir şekilde paylaşmak, potansiyel olarak iyileştiricidir. Tabi ki, bu tanım çağdaş psikoterapi araştırmacılarını tatmin etmez ve etmemelidir de, ancak tarihsel ve temeller bakımından zarif bir çerçeve sunar. Şu an yazdığımızda bile, psikoterapinin nasıl uygulanması gerektiği hakkındaki tartışma devam etmektedir. (Baker, McFall, & Shoham, 2008; Littell, 2010; Rakovshik & McManus, 2010; Shedler, 2010). Bu tartışma yakın zamanda bitmeyecektir ve psikoterapinin nasıl tanımlandığı ile doğrudan ilgilidir. Bu tartışmanın boyutlarını ilerleyen sayfalarda keşfedeceğiz. Şimdilik, tarihsel olarak Anna O. tedavisini konuşma olarak gördü ve tecrübe ettiyse de, bir çok çağdaş kanıt-temelli araştırmacı ve yazar tam aksinin daha önemli olduğunu vurguluyorlar:

Gelecekteki bir Anna O.’nun dinleme ve öğrenme ile terapistinden daha fazla yarar sağlayacağını (alıcı bir süreç). Bu perspektiften bakıldığında, Büyük Psikoterapi Tartışmasındaki bazı taraflar terapistlerin aktif ve uzman bir şekilde danışanlarına bilişsel ve davranışsal ilke ve becerileri öğrettiklerinde (aka psikoeğitim) daha etkin olabileceklerine inanıyorlar. Psikoterapiyi etkili yapan şeyin ne olduğuna dair büyük tartışmalara rağmen, en sevdiğimiz dört psikoterapi tanımını paylaşmak istiyoruz:

1. Terapötik amacı olan bir konuşma.

(Korchin, 1976).

2. “Arkadaşlığın satın alınması.”

(Schofield, 1964).

3. İki insanın etkileştiği ve birbirini anlamaya çalıştığı ve şikayet eden kişi için bir yarar sağlanması amacının olduğu bir durum.

(Bruch, 1981).

4. Duygusal bozukluğu olan bir insanın daha az duygusal bozukluğu olan bir insandan yardım alınca.

(J. Watkins, personal communication, October 13, 1983).

Psikolojik Danışma Nedir?

Bazı bağlamlarda, psikolojik danışma ve psikoterapi arasında değer biçen veya yargılayan bir ayrım yapılmaktadır. Aslında 3. bölümde daha yakından tanıyacağımız Alfred Adler, psikolojik danışmanlığın büyük kardeşi karşısında aşağılık kompleksi yaşadığını iddia edebilirdi. Veya, belki de daha doğru olarak, psikoterapinin küçük kardeşine karşı üstünlük kompleksi yaşadığı iddia edilebilir. Her iki durumda da, bir noktadan sonra psikoterapi psikolojik danışma arasındaki farka dair yargılayıcı tarafları deneyimleyebilir veya fark edebilirsiniz. Özetle, psikolojik danışmanlar psikoterapistler gibi mesleklerini tanımlamakta zorlanmışlardır. Şu alıntıyı düşünün:

“Psikolojik danışma kesinlikle muğlak bir iştir. Mesleklerini nasıl adlandıracakları, hangi yetkinliklerin çalışabilmek için yeterli olduğu, hatta çalışma konusunda hangi yöntemin daha iyi olduğu (duygularla mı, düşüncelerle mi, davranışlarla mı çalışılacak), öncelikle destekleyici mi yoksa yüzleştirici mi olunacağı, geçmişe mi şimdiye mi odaklanılacağı konusunda fikir birliğine varamayan insanlar tarafından yürütülmektedir. Dahası, psikolojik danışma hizmetinin müşterileri tam olarak endişelerinin ne olduğunu, psikolojik danışma onlar için neyi yapıp yapamayacağını veya psikolojik danışma bitince ne istediklerini anlatamamaktadırlar

(Kottler & Brown, 2008, pp. 16–17).

Psikoterapi terimi gibi, psikolojik danışmanın iyi bir tanımını bulmak zordur. Birkaç örnek: Psikolojik danışma insan davranışını değiştirmek amacı ile bilimsel olarak türetilmiş psikolojik bilgiyi sanatsal biçimde uygulamaktır.

(Burke, 1989, p. 12)

Psikolojik danışma psikolojik danışmanın çeşitli etik aktiviteleri üstlenerek danışanın problemlerini çözmeye giden davranışları edinmesinde yardımcı olma konusunda çaba harcamasıdır.

(Krumboltz, 1965, p. 3).

[Psikolojik Danışma] gelişimsel veya uyum problemleri yaşayan görece-normal bireylerle çalışılan bir aktivitedir.

(Kottler & Brown, 1996, p. 7)

Her iki tanım listesini akılda tutarak, şimdi de psikoterapi ve psikolojik danışma arasındaki farklara dönelim:

Psikoterapi ve Psikolojik Danışma arasındaki farklar nelerdir? Yıllar önce, Patterson(1973) bu soruyu

“Psikolojik danışma ve psikoterapi arasında esasında bir fark yoktur.”

diye iddia ederek yanıtladı.


Tabi ki Patterson’un yorumu şu şekilde de okunabilir: Esasında psikolojik danışma ile psikoterapi arasında fark olmasa da, esasında olmayan farklar vardır. Bu konuda, Corsini ve Wedding’e (2000) başvuralım:

Psikolojik danışma ve psikoterapi nitelik bakımından aynıdır; sadece nicelik bakımından farklıdır; psikoterapistin yapıp da psikolojik danışmanın yapmadığı hiçbir şey yoktur.

Bu da demektir ki hem psikolojik danışmanlar hem de psikoterapistler aynı davranışlarda bulunuyorlar (dinleme, soru sorma, yorumlama, açıklama, tavsiye vb.) fakat bunu farklı oranlarda yapıyorlar. Genelde, psikoterapistler daha az yönlendiricidirler, biraz daha derine inerler, biraz daha uzun çalışırlar ve daha yüksek ücret talep ederler. Aksine, psikolojik danışmanlar biraz daha yönlendiricidirler, daha çok gelişimsel olarak normal ancak sıkıntı veren konularda çalışırlar, danışanın problemleri üzerinde daha açıkça çalışırlar, daha kısa süreli çalışırlar ve hizmetleri için daha az ücret talep ederler. Tabi ki, bireysel psikolojik danışmanlar ve bireysel terapistlerde, bu kuralların hepsi tersine dönebilir.


Örneğin bazı psikolojik danışmanlar danışanları ile uzun çalışıp daha fazla ücret talep ederken bazı psikoterapistler daha kısa çalışır ve daha az ücret talep eder. Buna ek olarak, önceleri psikolojik danışmanlar daha az rahatsızlık gösteren danışanlarla, psikoterapistler ise daha fazla rahatsızlık gösteren hastalarla çalışmış olsalar da, şimdi belki de yüksek lisans düzeyi psikolojik danışmanlar veya sosyal çalışmacılar daha az pahalı oldukları için, psikolojik danışmanlar sıklıkla düşük gelir düzeyindeki ekonomik stresin kendilerini ve ailelerini olumsuz etkileyen danışanlarla çalışmaktadırlar.

Psikolojik Danışmanlık ve Psikoterapi için İşe Yarar bir Tanım:

En kötü durumda bile, psikolojik danışma ve psikoterapi arasında güçlü benzerlikler vardır. En iyi durumda özdeş kabul edilebilirler. Benzerlikler farklılıklara nazaran daha fazla olduğundan psikolojik danışma ve psikoterapiyi birbiri yerine kullanıyoruz. Ve bazen terapi kelimesini üçüncü bir sözcük olarak, daha az ayrıştırıcı bir alternatif olarak araya sıkıştırıyoruz.

Bu metnin amacına uygun olsun diye ve işleri basitleştirmek için, 12 parçadan oluşan psikolojik danışma ve psikoterapi tanımını öneriyoruz (emin olamadıysanız, “işleri basitleştirmek” bir kinaye örneği idi.).

Psikolojik danışma veya psikoterapi: eğitimli bir profesyonelin; kabul edilmiş etik yönetmelikleri, beceri ve yetkinlikleri, zorluklar ve hayattaki problemlerin yardım almaya ittiği (belki diğerleri tarafından zorlandığı) veya kişisel gelişim arayışında olan bireylerle çalışmak için, her iki durumda da, tarafların birlikte, karşılıklı kabul edilmiş ya da fikir birliğine varılmış amaçlar için açık bir anlaşma(bilgilendirilmiş onam) ile en geniş anlamıyla bireyin öğrenmesi veya gelişmesi veya rahatsız edici semptomlarının azaltılması amacı ile teorik veya kanıt temelli ve prosedürleri kullandığı süreç.

Şunu da not edelim, bu tanım uzun ve çok boyutlu olmasına rağmen, muhtemelen hala yetersizdir. Örneğin, kendi kendine terapilerin hiçbirine uymaz, kendi kendine psikanaliz veya kendini hipnoz gibi, tanımı art arda çok okursanız kendi kendinizi hipnotik bir transa sokabileceğinizden yine de eminiz.


Trance as a therapy: A hypnosis self-experiment | Science | In-depth  reporting on science and technology | DW | 08.03.2018

Çeviri: Engin Özçiçek

Kaynak: John Sommers-Flanagan, Rita Sommers-Flanagan – Counseling and Psychotherapy Theories in Context and Practice, with Video Resource Center_ Skills, Strategies, and Techniques-Wiley (2015) [PDF]

Psikolojik Danışma ve Psikoterapi Nedir?” için bir yorum

  1. Reblogged this on PsikoSerum and commented:

    “Tabi ki Patterson’un yorumu şu şekilde de okunabilir: Esasında psikolojik danışma ile psikoterapi arasında fark olmasa da, esasında olmayan farklar vardır. Bu konuda, Corsini ve Wedding’e (2000) başvuralım:

    Psikolojik danışma ve psikoterapi nitelik bakımından aynıdır; sadece nicelik bakımından farklıdır; psikoterapistin yapıp da psikolojik danışmanın yapmadığı hiçbir şey yoktur.”

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s