Genel

Yetiştirme Tipleri

Nossrat Peseschkian

Günlük Hayatın Pozitif Psikoterapisi

Gerçek ve Temel Çatışma

Bir kişi psişik ve sosyal çatışmaları analiz ederse, iki çatışma alanı tanımlanabilir, her ikisi de çatışma tipini ve çatışmanın biricik özelliklerini etkiler. Bu iki çatışma alanları gerçek çatışma ve temel çatışmadır.

Gerçek Çatışma

Bu terim evlilik sorunları, iş yerindeki aşırı taleplerin baskısıyla ortaya çıkan sorunlar, çocuk ve ebeveynlerle problemler ve kişiler arası ilişkilerdeki problemler gibi çatışma durumlarına atıf yapar. İçerik bakımından, çatışma durumu gerçek yeteneklerin davranışsal kategorileri içinde ortaya çıkar ve bunlarla tasvir edilebilirler:


Sabbath Walk: On Marital Conflict

Bir çocuk okuldan gelir ve okul çantasını salonun kenarına fırlatır. Annesi bunu mutfaktan görür ve çok üzülür. Gerçekten de çok üzülmesine gerek var mıdır? Acaba başka şekillerde tepki verme yolları olabilir miydi? Öfkesi düzenliliğin çok önemli olduğuna dair inançtan köken alır. Bu inancın koşulları temel çatışma olarak adlandırdığımız yerde bulunur.

Temel Çatışma

Bu, kişinin gelişim sürecindeki, özellikle çocukluğundaki deneyimlere atıf yapar. Genellikle özel damgasını eğitimden alan bu deneyimler, uzun süre sürdürülen tutumlar, beklentiler, çatışmaya karşı incinebilirlik ve çatışma eşiklerinde görülür. Yukarıdaki örnekteki anne acaba neden çantayı salonun kenarına atmanın üzülmeye değecek kadar önemli olduğuna inanmaktadır? Bu soru cevabını aramak üzere bizi annenin kendi geçmişine, özellikle öğrendiği şeylere götürür. Aşağıdaki durumlar olasıdır: Anne çocukken düzenli olmadığı için azarlanmıştır veya cezalandırılmıştır. Veya: Çocukken, şeylerin düzenli tutulmasından başkaları sorumluydu. Şimdi de aynı şekilde bunu başkalarının yapmasını bekliyordur. Bu örnek aynı zamanda dakiklik, temizlik, kibarlık ve hırs/başarı alanlarına da genişletilebilir.

Şimdi kısaca temel çatışmanın gelişim koşullarını sunacağız, bunları tipolojik bakımdan göstereceğiz. Tipolojiyi eğitimsel fırsatlar ve risklere aktarmak da oldukça olasıdır.


How does parental conflict affect children | Inner Dawn Counselling

İkincil Tip – İkincil yeteneklere aşırı vurgu, birincil yeteneklere yetersiz vurgu

Gelişim: İkincil yetenekler eğitimin ön planında dururlar. Çocuğa yakın olan kişiler çocuğu sosyal beklentilerle elden geldiğince çabuk tanıştırırlar: Başarı, düzenlilik, dakiklik, temizlik, tutumluluk vb.

Arkadaşlarımı oyun oynamak için eve davet edebildiğim çok nadirdi. Annem derdi ki evi çok dağıtıyorlarmış…

(26 yaşında mühendis, temas bozukluğu, ketlenme, kalp rahatsızlığı…)

Eğitim stili; zaman bakımından katı bir şekilde düzenlidir ve çocuğun itaatinin geliştirilmesini hedefler:

Dediğimi yapmazsan, hiçbir işe yaramazsın. Bak benim halim ne oldu, beni örnek al…

Çoğunlukla ikincil kapasitelerle motive olan insanların tipik tepkileri vardır:

Başarılı olduğum müddetçe değerliyim.

Kendi başarından başka bir şeye bel bağlayamazsın.

Her şeyi kendim yapabilirim.

Kimsenin yardımına ihtiyacım yok.

Bırak başkaları sana çalışsın.

Bu tip bir eğitsel durumda, adalet sevgiye karşı üstün tutulmuştur. Ana eğitsel yollar, uyarılar, tehditler, sevginin esirgenmesi ve fiziksel cezadır.

Formlar:

Burada gelişenler: “başarı ve itibar” tipi; partnerini sadece kendi ihtiyaçlarının tatmini için bir araç gören “nesne” tipi; sıklıkla zorlantılı davranışa eğilimli “mükemmeliyetçi”; “zorlantılı” kişi; ve dini alanda bilim karşıtlığı ve bağnazca batıl inanç savunuculuğu.


Marriage Background clipart - Marriage, Couple, Silhouette, transparent  clip art

Saf – Birincil Tip – Birincil Yeteneklere aşırı vurgu İkincil Yeteneklere yetersiz vurgu

Gelişim: Eğitimde birincil yetenekler baskın rol oynar. Burada çocuğa yakın olan insanlar her türlü zorluğu ortadan kaldırmaya çalışırlar. Böylece çocuk her türlü yük ve sorumluluktan kurtulur.

Annem benim için her şeyi yapıyordu…

(28 yaşında hasta, kaygı, uykuya dalma güçlüğü, evlilik sorunları)

Karakteristik olan şey çocuk yetiştirilirken taleplerle pek karşılaşmamıştır, kendini öne sürmemelidir.

Sen onu yapamazsın tatlım. Ben senin yerine yaparım.

Ve çocuğun tepkisi:

Tek başıma yapamam. Ötekiler bana yardım etmek zorunda. Yardım alamazsam her şey bitti.

Bu tip bir tepki ile karakterize olan eğitsel durumda, sevgi adaletten daha baskındır. Tipik eğitsel yöntemler sevginin, ödüllerin ve şükranın esirgenmesi tehdididir.

Formlar:

Çeşitli tipler gelişir: Acı çeken; mutevazı tip; gamlı baykuş; “saf-dindar” tip; fanatik; ve pasif beklenti tipi (cinselik ve başarı alanlarında). Tüm bu tutumlarda pasif beklenti hakimdir. Kişi her probleminin diğer insanlar tarafından çözüleceğine inanır, tıpkı ebeveynlerinin yaptığı gibi.


Reducing Parental Conflict - Tavistock Relationships

Çifte-Açmaz Tip – Birincil ve İkincil Yetenekler Çocuğa Yakın olan Bir veya Daha Fazla Kişi Tarafından Rastgele Vurgulanır

Gelişim: Eğitsel durumda, çocuğa yakın olan kişiler emin değillerdir veya aynı fikirde değillerdir. Ambivalan şekilde davranırlar saf-birincil ve ikincil tepki tiplerinin eğilimlerine izin verirler. Çocuğa karşı davranışları tutarlı değildir.

Anne dışarıda oynamamı istiyorsun. Ama ayakkabılarımı ve kıyafetlerimi biraz kirletirsem beni azarlıyorsun. Ve tam azarlama bitecekken bana bir şeker veriyorsun. Benim sorunumun ne olduğunu bilmiyorum…

(9 yaşında kız, konsantrasyon güçlüğü ve kendini yıkama zorlantısı)

Bu tipin karakteristik ifadeleri:

Her şeyi tek başıma yapabilirim… Ama bana yardım edebilir misin?

Ne istediğimi bilmiyorum. Bir şey istiyorum ama aynı anda istemiyorum da.

Bana yardım etmen hoşuma gitmiyor. Ama beni tek başıma bırakman da hoşuma gitmiyor.

Eğitim adalet ve sevgi arasında gidip gelir. Eğitim yolları değişir, sıklıkla, çocuk için çelişkili olup olmamasına bakılmaksızın.

Formlar: Çifte-açmaz tipten bir çok tip çıkar: karar vermekte zorlanan kendine güvenmeyen (Hamlet tipi); cinsel tatmin isteyen, partnerini seven ama ona sahip olduğunu hissedene kadar; vurgulama konusunda nevrotik kişi (sıklıkla bir projeye yoğun bir şekilde dahil olma akabinde geri çekilme); sonsuza dek arayışta olan (dine karşı ambivalan tutum).

Temel yeteneklerin çeşitli şekillerde vurgulanması tipik eğitsel formlara ve eğitsel süreçlerin sonuçlarına yol açar. Özellikle belirgin olanlar ikincil tip, saf-birincil tip, çifte-açmaz tip. Çatışmaya karşı belli incinebilirlikleri olanlar bu üç tipe karşılık gelirler. Ama bunlar illa ki açık çatışmaya gitmeyebilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s